جديدترين اخبار و مقالات پيرامون افغانستان        Fresh News & Article About Afghanistan چاپ صفحه از «پشم» لاهه،  «گليم» بافته مي‏شه؟! (پنج شنبه >13 حمل 1388) کنفرانس «هاگ» یا «لاهه» دومین کنفرانسي است که طی یک هفته گذشته، برای حل مشکلات و بحران افغانستان دایر می گردد و این دو کنفرانس که اولین آن اجلاس شانگهای بود، پس از تعیین استراتژی جدید آمریکا در افغانستان تدویر یافته اند. با برگزاری این کنفرانس ها در کنار این که جامعه جهاني به تعهدات گذشته خویش برای حل معضل افغانستان تأکید ورزیدند، برگ جدیدی براي نقش کشورهای منطقه در حل بحران های موجود در کشور به وجود آمده است. هم در كنفرانس شانگهای و هم در لاهه، بیش تر بر نقش محوری و موثریت عمل كرد کشورهای منطقه به خصوص همسایه های افغانستان در مبارزه با تروریزم، مبارزه با مواد مخدر، انکشافات اجتماعی و اقتصادی و در نهایت تأمین امنيت و ثبات در افغانستان و منطقه تأکید صورت گرفت. به نظر مي رسد سران کشورهای بزرگ و کوچک منطقه و دنیا پس از 7 سال به اشتباهات گوناگون و عدیده خویش در افغانستان پی بردند و حالا همه با هم یک صدا و یک نظر، در ظاهر این طور نشان دادند که این بار می خواهند واقعا با همکاری یک دیگر به کمک دولت و ملت افغانستان بشتابند تا این که این ملت، پس از سال ها جنگ و اختناق، بالاخره در سایه امنیت به سوي انکشاف گام بردارند. کنفرانس های سرنوشت ساز؟! یکی از امیدواری هایی که در کنفرانس اخیر در اذهان مردم افغانستان زنده شده، این است که شاید این بار بر خلاف کنفرانس های گذشته، اين كنفرانس ها تأثیرات زیادی بر اوضاع کشور بگذارند، در حالی که در کنفرانس های قبلی چندان کاری صورت نگرفته است. اما نصرالله استانکزی، استاد حقوق و علوم سیاسی پوهنتون کابل عدم تأثیرگذاری کنفرانس های قبلی را رد می کند: «فکر می کنم کنفرانس های قبلی که در مورد افغانستان دایر شده، اگرچه اشتباهاتی داشته اند، اما از لحاظ سیاسی و اقتصادی در کشور سرنوشت ساز بوده اند، به این دلیل که در کنفرانس هایی چون بن، توکیو، لندن، برلین و... اساسات مراحل مختلف دولت سازی ، بازسازی، مبارزه با تروریزم و همچنان حاکمیت قانون در افغانستان گذاشته شد.» به گفته وی، درست است که اشتباهاتی در این کنفرانس ها بوده، اما غیر عادلانه است که چنین تصور شود این کنفرانس ها هیچ نتیجه‎‎ای برای افغانستان نداشته اند. اما وي گفت که در تصامیم اين كنفرانس ها اشتباهاتی وجود داشته و عملی شدن آن ها با نواقص و کمبوداتي روبه رو بوده است. ناممکن بدون همسایه ها؟! مهم ترین سخناني كه در لاهه ايراد شد، گفته هایی بود که در مورد نقش همسایه ها در حل بحران افغانستان مطرح شد و به خصوص از سوي وزیر امورخارجه آمریکا و رئیس جمهور افغانستان مورد تأكيد قرار گرفت. هیلاری کلینتون وزیر امورخارجه آمریکا از کشورهای همسایه خواست تا برای برقراری ثبات در منطقه، به آمریکا کمک نمایند. همچنین حامد کرزی گفت که پاکستان تأثیر زیادی در مبارزه با تروریسم بین المللی دارد و کشورهای ديگر منطقه چون روسیه، چین، هند و ایران نیز تأثيرگذار هستند. وي ادامه داد كه آینده افغانستان بدون حضور این کشورها ممکن نیست. حامدکرزی تأکید کرد: «بدون همکاری واقعی همسایه های افغانستان پیروزی علیه تروریسم حاصل نخواهد شد و به نوعی ناممکن می باشد.» لاهه تجمعی بی نظیر؟! احمدعلی جبرئیلی، نماینده ولایت هرات در مورد کنفرانس لاهه می گوید: «بسیاری از کشورهای کمک کننده در افغانستان چه در بعد اقتصادی و چه در بخش نظامی و تأمین امنیت، بعد از حدود 7 سال حضور و حمایت از دولت افغانستان، به این نتیجه رسیدند که کمک های آن ها تأثیر مثبت و مطلوبی در افغانستان نداشته و نیاز به یک بازنگری عمیق و همه جانبه دارد.» وی افزود: «اعلام استراتژی جدید آمریکا ضرورت بازنگری استراتژی های گذشته را در ذهنیت بیش تر کشورهایی که به نحوي در اوضاع افغانستان دخالت دارند، زنده کرده است.» جبرئیلی خاطرنشان ساخت: «دنیا در حال حاضر در رابطه با مسائل افغانستان احساس مسئولیت بیش تری مي كند که این امر را به فال نیک می گيریم.» به گفته وي، تجمعی که در هالند با حضور 80 کشور دایر گردید، شاید تجمعي بی نظیر در رابطه با افغانستان باشد. سید حسین عالمی بلخی، نماینده کابل در ولسی جرگه نيز در مورد ضرورت برگزاری کنفرانس لاهه گفت: «کنفرانس لاهه یا هاگ برخاسته از یک واقعیت بود که جامعه جهانی به رهبری آمریکا و ناتو پس از 7 سال تلاش و مبارزه در افغانستان به این نتیجه رسیدند که به تنهایی قادر به شکست القاعده و طالبان نیستند.» وی با تأکید بر این واقعیت گفت: «در نهایت این ها به یک روی کرد جدید تمایل نشان دادند و این موضوع را مطرح کردند که غیر از مجموعه ای که تا کنون در حل مسائل افغانستان تلاش کرده، باید کشورهای دیگري هم در این مبارزه سهیم شوند و مشارکت داده شوند.» چرا همسایه ها؟! از نکات جالب توجه کنفرانس های اخیر به خصوص لاهه، تأکید بر نقش همکاری همه جانبه کشورهای منطقه و همسایه هاي افغانستان برای حل معضلات بوده، اما چرا همسایه ها؟! استانکزی به این عقیده است: «جهان غرب پس از 7 سال به اشتباهات خویش پی برده که بدون همکاری های منطقوی، ثبات در افغانستان ثبات تأمين نمي شود.» جبرئیلی نیز نظری تقریبا مشابه دارد: «در طول چند سال گذشته کشورهای قدرت مند جهان بیش تر برای خود حق مداخله در اوضاع افغانستان یا تصمیم گیری در رابطه با نابه سامانی های موجود قائل بودند، ولی سهم و نقش کشورهای منطقه را در حل این نا به سامانی ها و رفع اين مشکلات کم تر مورد توجه قرار دادند که نتیجه عملی آن، این گونه شد که مشکلات افغانستان نه تنها کم تر نشوند که در برخی ساحات، افزایش یابند.» وی ادامه داد: «در نهایت کشورهای ذی دخل به این نتیجه رسیدند که اگر همکاری منطقوی در رابطه با حل مشکلات افغانستان به وجود نیاید، دست یافتن به موفقیت بعید خواهد بود.» به گفته جبرئيلي، علت اين امر هم این بود که کشورهای منطقه و همسایه گان هم به شدت از این مشکلات متأثر هستند و خوب و بد افغانستان می تواند در مسائل داخلی شان تأثیرگذار باشد. به گفته وی، چون این کشورها به نوعی هم سرنوشت با افغانستان هستند، دنیا به این نتیجه رسیده که باید با کشورهای منطقه در مورد اوضاع افغانستان مذاکره صورت گیرد و نظر آن ها هم گرفته شود و گمان بر این است که این سیاست هر چند کامل نخواهد بود، ولی نسبت به گذشته سیاست مثبتي می باشد.» از سويي ديگر، كشورهاي منطقه اي به دليل نگراني هايي كه نسبت به حضور غرب در افغانستان داشته اند، به نوعي در نابه ساماني هاي كشور دخيل بوده و مداخلات آن ها در امور داخلي و حتي حمايت از گروه هاي مخالف و مسلح دولت، مشهود بوده است،‌ به همين دليل، بدون رفع نگراني هاي آن ها و سهيم كردن شان در مبارزه با تروريسم،‌ نمي توان به پيروزي دست يافت. روي كردي دوستانه؟! در عین حال سید حسین عالمی بلخی در مورد پیشنهاد جامعه جهانی به کشورهای منطقه گفت: «کشورهای منطقه به این پیشنهاد، روی کرد مثبتي نشان دادند و با یک دیدگاه انتقام جویانه نسبت به آمریکا و ناتو برخورد نکردند و اگر این ها می خواستند که با این دید برخورد کنند، یقینا به این صدا جواب منفی مي دادند و آمریکا و ناتو را در این با تلاق رها می کردند که انجام این ها، شکست بود و شکست ناتو در افغانستان به معنای از هم پاشیدن پیمان ناتو است.» وی در ادامه افزود: «کشورهای منطقه از یک جانب دیگر خودشان در جهت پیروزی در مبارزه علیه تروریستان منافعی دارند، چون اگر این مبارزه در افغانستان شکست بخورد، یقینا سایر کشورها هم متضرر خواهند شد.» مشکلی که هنوز هم باقي است؟! اما یکی از بزرگ ترین مشکلاتی که در کنفرانس های اخیر و حتی در استراتژی جدید آمریکا به وضوح به چشم خورده، بی توجهی سران کشورهای بزرگ به قانون مندشدن حضور نیروهای شان در افغانستان است. عالمی بلخی می گوید: «یکی از مسائلی بسیار مهم و عمده ای که در این جا وجود دارد، این است که افغانستان محور این مبارزات است و خاک افغانستان میدان نبرد است و در این جا یک جمعیت 30 میلیونی زنده گی می کند که منافع شان مستقیما مطرح است و ضررهایی مستقیما برای این مردم متصور است.» به گفته وی، ایجاب می کند که در قدم اول، این کشورها با هم این موضوع را ببپذیرند که منافع مردم افغانستان در اولویت قرار دارد و در محور همه تلاش ها و مبارزات، باید منافع علیای مردم افغانستان مدنظر قرار داده شود. عالمی بلخی سپس افزود: «این منافع تأمین نمی شود جز این که این کشورها به فرهنگ مردم افغانستان و باورهای آن ها و به قوانین نافذه افغانستان احترام قائل شوند.» عالمی سپس تأکید کرد: «این وضعیت باید تغییر کند، در قدم اول کشورهایی که این جا بوده اند و کشورهایی که جدید می آیند، باید این تعهد را به مردم و دولت افغانستان بسپارند که در چوکات قوانین نافذه افغانستان حرکت و عمل می کنند و به تعبیر دیگر، در همین آغاز بايد سنگ بنای اساسی بر قانون مند شدن حضور نیروهای خارجی در افغانستان گذاشته شود. مشارکت جهانی، شانس موفقیت ؟! استاد استانکزی از موفقیت کنفرانس لاهه سخن می گوید: «فکر می کنم که کنفرانس لاهه با توجه به توافقاتی که صورت گرفته، موفق بوده است. به این دلیل که به نظر مي رسد برای بار اول بین کشورهایی که در مسئله افغانستان مداخله دارند، چه کشورهای همسایه، چه کشورهای منطقه و چه غربی ها، به طور کلی یک توافق به وجود آمده، اما قضاوت پیش از وقت می باشد که بگوییم این کنفرانس سمبولیک خواهد ماند و یا واقعا جنبه عملی به خود خواهد گرفت.» جبرئیلی نیز در مورد اهمیت این کنفرانس و حضور همه کشورها در حل مسئله افغانستان می گوید: «به هر میزانی که مشارکت جهانی و منطقه ای در قضیه افغانستان و براي حل نابه سامانی های موجود بیش تر شود، شانس موفقیت در افغانستان و شانس نجات از نابه سامانی ها برای ما، همسایه گان ما و کشورهای جهان بیش تر خواهد بود.» وي افزود: طبعا نمی توانیم با قاطعيت بگوئيم که تعهدات لاهه عملی مي شوند، به این دلیل که تعهدات گذشته در ساير كنفرانس هاي برگزار شده در مورد افغانستان، روی کاغذ مانده اند و به همين دليل نباید خيلي امیدوار باشیم که این تعهدات عملی مي شوند. هم گرایی منطقه ای می آید؟! کنفرانس هاي اخير برگزار شده در مورد افغانستان، به نوعی این امید را بارور ساخته که شاید هم گرایی که نبود آن یکی از دلایل اصلی مشکلات و بحران های افغانستان می باشد، به وجود بیاید. نصرالله استانکزی چندان خویش بین به نظر نمی رسد: «زياد خوش بین نیستم، به خاطر این که مواضع مختلف کشورهای منطقه چون آمریکا با ایران، آمریکا با شرق میانه، سلاح های هسته ای منطقه، رقابت های سیاسی هند و پاکستان و... هنوز هم وجود دارند و به همین دلایل، این هم گرایی منطقه ای را به زودی شاهد نخواهیم بود.» وی می گوید: «اگر افغانستان یک دولت قوی در کنار حمایت غرب داشته باشد، به هر صورت نقش سوء کشورهای منطقه ضعيف خواهد شد، اما اگر دولت ضعیف باشد و هماهنگی با کشورهای غربی وجود نداشته باشد، تقریبا بی ثباتی دوام خواهد داشت و خوش بینی زیادی براي به میان آمدن هم گرایی وجود نخواهد داست.» لاهه آغازی جدید؟! سید حسین عالمی بلخی از آغازی جدید سخن گفت: «کنفرانس هاگ نقطه آغاز خوبی است برای مشارکت همه کشورها در مبارزه با تروریزم و بیرون کردن افغانستان در قدم اول از این بحران و مشکل و در نهایت بیرون کردن منطقه از تهدیدی که وجود دارد.» وی در ادامه افزود: در جریان عمل، بعد از کنفرانس لاهه، بايد تماس های دیپلوماتیکي بین کشورهایی که در هالند تعهدشان را برای مبارزه و مشارکت بین المللی اعلام کردند، برقرار شود و این ها بتوانند مکانیزی ر ا تنظیم کنند که در آن مکانیزم منافعي مشترك برای همه کشورهای علاقه مند سهم گیری در این معضل مهم بین المللی هستند، تعریف شده باشد تا این كشورها مطمئن شوند که پیروزی مبارزه با تروریزم در افغانستان، تهدید منافع ملی آن ها نیست. عالمی بلخی در پایان تأکید کرد: «اما این مسئله به رایزنی های بیش تر و تماس های بیش تر بین این کشورها و به مذاکرات، تفاهم ها و ایجاد توافق نامه هایی بیش تر ضرورت دارد.» به هر حال، كنفرانس لاهه هم همانند كنفرانس مسكو پيرامون مسائل افغانستان به پايان رسيد و براي اولين بار، شركاي افغانستان در يك محور مشترك و با ايده هايي مشترك گرد هم آمدند تا براي حل مشكلات منطقه اي به خصوص مبارزه با تروريسم و مواد مخدر، مذاكره كنند. نفس چنين حركتي، مفيد است و علي رغم اين كه به نظر نمي رسد در شرايط كنوني يك هم گرايي واقعي منطقه اي و جهاني در مبارزه با تروريسم به وجود آيد، مي تواند آغازي باشد براي فعاليت ها و تلاش هاي گسترده منطقه اي و جهاني جهت دست يافتن به اين هم گرايي و البته در اين مسير، آمريكا و متحدين اروپايي اين كشور بايد تغييراتي اساسي در روي كردهاي خود در قبال كشورهاي منطقه، به وجود آورده و منافع آن ها را در نظر بگيرند. با اين وجود بايد منتظر ماند و ديد كه جامعه جهاني به خصوص آمريكا و كشورهاي منطقه اي مي توانند با «پشمي» كه در لاهه تهيه شده، مشتركا براي افغان ها «گليمي» ببافند كه اين گليم، گليم ثبات، بازسازي و رفاه باشد؟!   بازگشت به صفحه قبلی

جديدترين اخبار و مقالات پيرامون افغانستان        Fresh News & Article About Afghanistan