جديدترين اخبار و مقالات پيرامون افغانستان        Fresh News & Article About Afghanistan چاپ صفحه اگر از خويش بيگانه شويم... (درنگي بر پدیده زیان‏بار مودگرایي)  (پنج شنبه > 15 دلو 1388) پدیده مود از دیر باز در جوامع بشری وجود داشته و همواره ذهن بشر را به خویش معطوف کرده است. در واقع بشر همیشه از مود به عنوان وسیله ای برای جلب توجه دیگران و زیباتر جلوه کردن سود جسته است. در عصر حاضر مفهوم مود، مفهومی گسترده تر از گذشته است و دیگر همانند گذشته های دور فقط به پوشاک محدود و منحصر نمی شود، به عبارت دیگر در قرون اخیر رفته رفته دایره تعریف مود روز به روز وسیع تر شده و به زیور آلات، عطریات، آرایش مو و صورت، بوت و کیف و ... گسترش یافته است، اگر روزگاری مود تنها در زنده گی درباریان و اشراف نمود چشم گیری داشت، با دگرگونی های همه جانبه ای که در زنده گی بشر رخ نمایاند، رفته رفته این پدیده به دغدغه ای عمومی مبدل شد و به واسطه حمایت سرمایه داری غرب و به مودد تبلیغات پرحجم و مستمر به چنان مرتبه ای رسید که جنبه افراط به خود گرفت و نگرانی فرهیخته گان و اندیشوران جوامع را برانگیخت. در آیین مبین اسلام که آیینی جامع و کامل است و بر پایه شناخت نيازهاي انسان استوار است، در خصوص لباس و آراسته گی انسان توصیه و تاکیدهای بسیاری شده است. با آنکه در احادیث متعدد و متواتری نسبت به استفاده از لباس مناسب، عطریات و زیورآلات سفارش شده است، اما برای این امر نیز حدود و قواعدی ذکر شده است، چنان که پیامبر اکرم (ص) در حدیثی هر لباسی را که موجب انگشت نما شدن انسان شود، نهی فرموده و در این خصوص هشدار می دهد که شیطان دوست دار چنین جلوه هایی است. هم چنین در احادیث دیگری از آن حضرت آموده است که حتی در پوشیدن لباس می بایست نیت انسان پاک و زیبا باشد و لباس وسیله ای برای گمراهی انسان و غفلت او در مقابل خالق یکتا که آفریده گار تمامی زیبایی هاست نشود. به این ترتیب پیروی انسان از مود اگر به دنبال تکبر و فخرفروشی به دیگران باشد، نشانه ای از بیماری روح انسان و در نتیجه فاصله گرفتن او از پروردگار متعال خواهد بود لذا بایست مراقبت دائمی همواره در انسان وجود داشته باشد که ارزش های پسندیده را در سایه جهل و خودپرستی به ارزش های مذموم مبدل نکند و جلوه های رنگین و فریبنده دنیوی، او را آن چنان اسیر و اغفال نکند که مرتبه اش را تنزل دهد. در رواياتي از بزرگان دين آموده است که در هنگام نماز و نیز در ایام عید با بهترین لباس هایتان حاضر شوید و در عین حالی که نسبت به پوشیدن لباس مناسب و آبرومندانه سفارش های فراوان دیده می شود، اما این نکته بسیار مورد تاييد قرار گرفته است که مبادا توجه به ظاهر آدمی، او را از توجه به باطن و آراسته گی درون باز دارد و حجابی بر دیگر حجاب های بین او و آفریده گارش بیفزاید. با این حال در فرهنگ اسلامي همواره این روی کرد ژرف اندیشانه وجود داشته است که آدمی نباید آن چنان در ورطه جمال پرستی فرو افتد که از بصیرت و دانایی محروم شود. در چنین نگرشی، جمال و جلال گرایی متفقا مورد توجه قرار گرفته است و این دیدگاه در ادبیات فارسی که یکی از عالی ترین جلوه های اندیشه ماست، نمودی چشم گیر دارد. به عنوان مثال سعدی در این باره می گوید: تن آدمی شریف است به جان آدمیت نه همین لباس زیباست نشان آدمیت در اشعار، امثال و حکایات فارسی این تذکر به چشم می آید که نباید فریفته سر و وضع ظاهری اشخاص شد و شیک پوشی نمی تواند دلیلی بر فضیلت و صلاحیت آدمی باشد، چنان که اشخاص سودجو و فرصت طلب غالبا برای فريب دادن افراد ساده لوح، ظاهر خود را می آرایند و از این وسیله به عنوان حربه ای سود می جویند. روان شناسان بر این باورند انسان هایی که دارای همت بلندی نیستند تا استعدادهای نهفته خویش را شناخته و در پرتو اراده و پشتکار به ثمر برسانند، بیش از دیگران در صدد بر می آیند تا از طریق مود و روش های نامتعارف مورد توجه دیگران قرار گیرند.  هم چنین کسانی که دارای سرخورده گی هایی در زنده گی شخصی و اجتماعی هستند، با روی آوردن به رنگ های تند، طرح های نامتجانس و حتی خلاف عرف و عفت، می کوشند تا عقده های درونی خویش را بیرون ریخته و از این کار لذت ببرند. برخی شیوه های مود امروز جهان نیز متاثر از نگرش های اعتراض گونه ای است که وضع موجود را نشانه گرفته است. ظهور هیپی ها در غرب با سر و وضع ژولیده و لباس های كهنه و پاره که به نشانه مخالفت با سیستم سرمایه داری و تبعات آن پدید آمد، یکی از این جلوه هاست و جالب آن که این مودل در کشورهای کم توسعه و توسعه نیافته اي چون كشور ما نيز در حالی مورد تقلید قرار می گیرد که هدف و فلسفه پیدایش چنین مودی در این کشورها ناشناخته است! برخی از جلوه های مود غرب که به سرعت در کشورهای شرقی مورد تقلید کورکورانه قرار می گیرد، حکایت مضحک و مسخ گونه ای از واقعیتی است که در یک سوی جهان برآیند طبیعی جامعه ای است دگرگون، با دردها و رویاهای متفاوت و آرمان ها و ارزش هایی که هم گونی و مطابقت چندانی با یکدیگر ندارند. همین حس تقلید کورکورانه و یا به تعبیر متفکرانی مانند جلال آل احمود، «غرب زده گی» موجب شده است تا غرب به طور آگاهانه از پدیده پوشش و یا مود برای استحاله فرهنگی و غارت اقتصادی ملل دیگر به عنوان یک تاکتیک شناخته شده سود جوید. در این شیوه استعمار غرب به جای اعزام نیروهای نظامی با صادرات انواع پوشاك و وسایل تولیدی خود ضمن فتح بازارهای این کشورها به ترویج فرهنگی نیز پرداخته و به تدریج هویت جوامع را دست خوش پریشانی و تغییر می سازد. چنان که در کشورهایی با باورهای فرهنگی و اعتقادی شاهد عرضه و فروش پوشاك و زیورآلاتی هستیم که به تبلیغ هم جنس گرایی و برتری غرب و شیطان پرستی می پردازند. متاسفانه این موضوع در کشور ما نیز مصداق دارد و بر بازار عرضه پوشاک و زیورآلات نظارت جدی و مستمری وجود ندارد، لباس هايي  با نقش پرچم کشورهای غربی مانند امریکا و انگلیس که نماد سلطه و زورگویی هستند، لباس ها و زیورآلاتی با نقش گروه های منحرف شیطان پرستان و حتی کفش ها و لباس هایی که در آن اسلام مورد اهانت قرار گرفته، دانسته و نادانسته به ویترین فروشگاه ها راه یافته و نگرانی آگاهان و دلسوزان جامعه را برانگیخته است. بخش عمده ای از لباس ها و این گونه وسایل به شکل قاچاق به کشور وارد شده و بخش دیگری نیز توسط مسافران و یا تجار پوشاک وارد و در فروشگاه ها عرضه می شود. واردات بی رویه پوشاک و هر آن چه که با مود مرتبط است علاوه بر تهدیدهای فرهنگی که شمه ای از آن ذکر شد، سالانه میلیون ها دالر از سرمایه کشور را به خارج منتقل می کند که در صورت مدیریت هوشمند و برنامه ریزی صحیح و هدفمند، این سرمایه می تواند در خدمت رشد اقتصاد ملی قرار گرفته و به تولید، اشتغال و درآمدزایی موثر که به بهبود اوضاع اجتماعی منجر می شود، قرار گیرد. تجربه موفق برخی از کشورهای اسلامی همانند ترکیه و کشورهای آسیای جنوب شرقی در زمینه سرمایه گذاری در خصوص صنعت نساجی و تولید پوشاک بیانگر غفلت ها و کوتاهی هایی است که در کشور ما در این زمینه به وقوع پیوسته تا جایی که حتی پس از گذشت سال هاي جنگ در این سرزمین و نیاز گسترده و همیشه گی زنان کشور، میلیون ها دالر صرف واردات تكه هاي لباس از کشورهای غیر اسلامی شده و هنوز در این خصوص خودکفایی حاصل نشده است! عدم حمایت از تولیدکننده گان داخلي و سنت هاي بومی مان نیز یکی دیگر از گفتنی هایی است که بسیار تاثرآور است و در سال های اخیر با انبوه واردات لباس از کشورهایی نظیر چین، هند، ترکیه، امريكا، پاكستان و ...، عملا شرایط کار برای این گروه دشوارتر شده است.   بازگشت به صفحه قبلی

جديدترين اخبار و مقالات پيرامون افغانستان        Fresh News & Article About Afghanistan