پنځګونې فقه
جعفري، حنفي، مالکي، شافعي، حنبلي
74 / لیکوال: محمد جواد مغنیه / ژباړن: محمد انور ((وليد))
(چهارشنبه > 1386/1/29
> 16:00)
د مكيگ او منى ترمنيحگ:
ومو ويل چيگ د جمريگ عقبه ويشتل د ذبحيگ پر لسمه ورحگ په منى كيگ لومؤنى عمل دى چيگ تر سره كيإي، دويم عمل قرباني ده ، او دريگيم عمل د سر خرييولو يا د ويشگتان لنأول دى چيگ د "سعى او تقصير" تر سرليك لانديگ موإ وويل، همداسيگ "په منى" كيگ تر سرليك لانديگ پر قربانة بانديگ د سرخرييلو يا ويگشگتانو لنأولو د حكم وؤانديگ والي ته موإ اشاره كؤيگ او هر خگوك چيگ د هغه د مفصل معلومات غواؤي، كولى شي هغو دوو فصلونو ته مراجعه وكؤة.
كله چيگ حاجيگ په منى كيگ د اختر ورحگ د ويشتلو، قربانة او تقصير عملونه تر سره كؤل، بيا مكيگ ته ورحگي او د مكيگ طواف پر حگاى كوي، همغلته تر طواف خلاصولو وروسته دوه ركعته د طواف لمونحگ ادا كوي او بيا د صفا او مروه تر بشپؤولو ووحگي.
د خگلوركگونو مذاهبو په نزد حاجي تر دغه طواف وروسته بيا منى ته ورحگي، او تگول حرام شيان اّن خپلو شگحگو ته د ورنإدي كيدو عمل هم ورته روا كيإي، اماميه يو بل طواف د نسا د طواف په نوم او دوه ركعته د هغه طواف لمونحگ ادا كوي، چيگ د هغوى په نزد پر دغه طواف سره له شگحگو سره د نإديگ والي ستونزه له مينحگه حگي او ورته روا كيإي، د مخه مو د هغه په اؤه په بشپؤه توكگه خبريگ كؤيگ دي.
په منى كيگ تر سبا پوريگ شپه تيرول :
كله چيگ طواف خلاص شو، د تشريق په شپو كيگ چيگ يوولسمه، دوولمسه او ديارلسمه شپه منى ته د ورتلو پر وخت واجب دي، خو كه په كار كيگ بيؤه وي، نو بيادا شرط نه شته، چيگ له منى خگخه په دوولسمه ورحگ تر لمر لويدو دمخه صورت ومومي، په ديگ وخت كيگ په دريگيمه ورحگ پر هغه بانديگ خگه نه واجبيإي، حگكه خداى تعالى ويلي دي: "فمن تعجل فى يومين فلا اثم عليه". يعنيگ خگوك چيگ په ديگ ورحگ د مسافرة له پاره بيؤه وكؤي، پر هغو بانديگ كگناه نه شته.
ابوحنيفه ويلي دي: په منى كيگ د شپيگ تيرول سنت دي خو واجب نه دي.
خگوك چيگ په منى كيگ د شپيگ تيرولو پر واجبوالي بانديگ قائل دي، سره متفق دي چيگ دغه تم كيدل عبادت دى، نه ركن، او كه خگوك دغه واجب پريإدي، د هغيگ په كفاره كيگ سره مخالفت لري.
ابن حنبل ويلي دي: پر هغه بانديگ خگه نه شته.
شافعي ويلي دي: يو مد خواؤه كفاره لري. (1)
مالكيه وو ويلي دي: د هغه پر ذمه قرباني ده. (2)
اماميه وو ويلي دي: كه ييگ له منى پرته په بل حگاىكيگ شپه تيره كؤه ، په داسيگ حال كيگ چيگ په مكه كيگ تر سهاره پوريگ پر عبادت لكگيا وي، كفاره نه لري، خو كه بيگ له عبادت خگخه ييگ شپه تيره كؤه، او يا ييگ بيگ له مكيگ پر بل حگاى كيگ شپه تيره كؤه، كه خگه هم پرعبادت بانديگ لكگيا وي، بايد د هريگ شپيگ په بدل كيگ يو پسه كفاره وركؤي، كه خگه هم په ناپوهة كيگ وي، او يا ييگ هير كؤي وي. (3)
د منى په شپو كيگ خاص عملونه نه شته. خو شپه په ويشگه تيرول او عبادت كول مستحب دي.
د تشريق د ورحگو ويشتل :
كه چيرته حج د تمتع يا قران او يا مفرده په نيت وي، په هره ورحگ بيگ له درى كگونو جمرو ويشتلو بل عمل تر سره كول په كيگ نه شته، خو د شكگو او نورو مسئلو شميره همغه ده، چيگ بيان ييگ د اختر په ورحگ د جمريگ عقبه د ويشتلو په مراسمو كيگ تير شو،اماميه وو ويلي دي: د ويشتلو وخت په هرو دريگيو ورحگو كيگ له لمر ختو تر لمر لويدو پوريگ دى. خگلوركگونو مذهبونو هم دغه وخت تگاكلى دى. كه ييگ تر زوال دمخه ويشتل وكؤل، بايد له سره اعاده شي، اماميه وو زياته كؤيگ او ويلي ييگ دي: د زوال وخت غوره دى.
ابوحنيفه دجمرو ويشتل يوازيگ پر ديارلسمه ورحگ تر زوال دمخه روا بللي، خو دمعذورو كسانو له پاره ييگ اّن تر لمر لويدو وروسته روا كؤيدي.
يادداشگتونه: ـــــــــــــــــــــــــ
(1)_ التذكره والمغني و فقه السنه.
(2)_ شرح الزرقانى على موطا مالك.
(3)_ مناهج الناسكين اّيت الله حكيم.
| 