گروه سياسي / سيد حامد: در روزهاي اخير آمار كشتار غيرنظاميان چه توسط عوامل طالبان و چه توسط نيروهاي خارجي به بالاترين حد خود رسيده است تا جايي كه اين كشتار نگراني هاي زيادي را ايجاد نموده است.
حمله انتحاري روز دوشنبه در سفارت هند، كه البته طالبان دخالت در آن را رد كرده اند، تلفاتي بالاتر از 40 كشته داشته و به فاصله نزديك زماني و مكاني، يك گروپ نظامي آمريكايي در نزديكي سفارت ايران و مقابل دروازه دوم امنيت ملي، يك موتر شخصي را موتر حمله قرار دادند كه آن نيز به نوبه خود تلفاتي را در بر داشت.
علاوه بر اين، در روزهاي آخر هفته گذشته، مقام هاي دولتي خبر از دو حمله هوايي نيروهايي ائتلاف دادند كه در اثر آن ها نيز ده ها تن ملكي كشته شدند.
اگر چه نيروهاي ائتلاف به رهبر آمريكا ادعاي كشتار غيرنظاميان در حمله هاي هوايي اخير را رد كرده اند ولي نتایج تحقیقات دو حادثه در ولایت‏های ننگرهار و نورستان نشان می‏دهد که کشته‏شده‏گان این رویدادها افراد غیرنظامی بوده‏اند.
برهان‏الله شینواری، معاون مجلس سنا و رئیس هیئت تحقیق می‏گوید در حمله نیروهای ائتلاف به مراسم عروسی در ولایت ننگرهار ۴۷ تن کشته شده و نه تن دیگر زخمی شده‏اند.
‏به گفته شینواری، بیش تر قربانیان این حادثه زنان و کودکان بوده و هیچ رابطه‏ای با طالبان نداشته‏اند.
‏شینواری گفت: «نیروهای ائتلاف ادعا داشتند که در این حمله ده تن از افراد طالبان و القاعده را کشته‏اند؛ ما این ادعا را مطلقاً رد می‏کنیم و در این حمله بیش تر زنان، کودکان و مردمان بی‏گناه و غیرنظامی شهید شده‏اند.»
او افزود: «مجموعاً ۴۷ نفر کشته شده و نه تن دیگر زخمی شده‏اند. ما مجروحان را در شفاخانه عیادت کردیم و اجساد شهدا را در محل دیدیم.»
شینواری در گفت‏وگویی با بی‏بی‏سی از دولت خواست، عاملان «عملیات‏های غیرمسئولانه» را به محكمه بکشاند و از ادامه چنین روی دادها جلوگیری کند.
‏شینواری هشدار داد در صورتی‏که به این خواست اعضای هیئت توجهی نشود و این گونه حملات تکرار شود، واکنش جدی از خود نشان خواهند داد.
از سوی دیگر محمد امین نورستانی، رئیس اداره حقوق وزارت دفاع افغانستان- که حادثه حمله هوایی نیروهای آیساف در ولایت نورستان را بررسی کرده- می‏گوید در این حمله دست کم ۱۷ غیرنظامی کشته شده و ۹ تن دیگر زخمی شده‏اند.
‏‏به گفته نورستانی، این حمله پس از آن صورت گرفت که یک پایگاه نیروهای آیساف در محل مورد حمله مخالفان مسلح قرار گرفت.
‏‏نورستانی افزود، نیروهای آیساف این افراد را به ترک محل هشدار داده بودند، اما هنگامی که آنان می‏خواستند به موترهای خود سوار شوند، مورد حمله قرار گرفتند.
‏حال حتي اگر اين گزارش ها را نيز نادرست بدانيم و گفته هاي نيروهاي خارجي را بپذيريم، كشتار غيرنظاميان در كشور به خصوص در حملات نيروهاي خارجي غيرقابل انكار است، چنان كه ناتو در گزارشي اعلام کرده است، از آغاز سال 2008 تاکنون بیش از 900 نفر از جمله شماری غیرنظامی در افغانستان کشته شده اند.
در پي اين گزارش ها سازمان صلیب سرخ اعلام كرده است كه در شش روز گذشته دست کم 250 غیرنظامی افغان در حملات شورشیان یا اقدام نظامی کشته یا مجروح شده اند.
موج كشتار غيرنظاميان در سال هاي اخير به خصوص در روزهاي گذشته هميشه همراه با ابراز نگراني هاي شديد بوده است و حساسيت هاي خاصي به آن نشان داده شد.
اين ابراز نگراني هاي در حد مطبوعات و مجالس خبري و محافل سياسي باقي نمانده و چندی قبل حامد كرزي، در يكي از كنفرانس هاي خبري خود با چهره اي برآشفته و چشماني پر از اشك از نيروهاي متخاصم به خصوص نيروهاي خارجي خواست تا از كشتار غيرنظاميان دست بردارند و در عمليات هاي خود دقت بيش تري به خرج دهند. همين طور وي نگراني خود از اين مسئله را در حضور دبير كل ناتو و مقامات عالي كشورهاي حاضر در افغانستان نيز بارها ابراز نموده است.
سازمان ملل متحد نيز در اين اواخر اعلام كرد که تلفات در میان غیرنظامیان در نبردهای افغانستان نسبت به سال گذشته حدود 66 درصد افزایش یافته است و روز دو شنبه گذشته، كاي آيده، نماينده ويژه سازمان ملل متحد در كشور، در نشستی با خبرنگاران ضمن ابراز نگرانی از ادامه کشتار غیرنظامیان در حملات هوایی و بمباران قوای آیساف در کشورمان، ادامه این روند را برای مردم غیرقابل تحمل عنوان کرد.
وي گفت: در این اواخر اوضاع امنیتی در کشور بسیار رو به وخامت رفته و در سفری که به آمریکا خواهم داشت، طرح این موضوع با شورای امنیت سازمان ملل جزء اولین برنامه‏هایم خواهد بود.
به اعتقاد وی، تلفات ملکی ناشی از بمباران نیروهای ناتو در افغانستان به موضوعی تبدیل شده که برای مردم بسیار ملال‏آور و رنج‏آفرین شده، بنا بر این باید برای رفع این بحران، راه‏های اساسی و قابل تطبیق سنجیده شود تا از نارضایتی مردم نسبت به حکومت افغانستان و نیروهای خارجی کاسته شود.
در ادامه اين ابراز نگراني ها، سازمان صليب سرخ نيز نسبت به اين وضعيت هشدار داده و از کلیه طرف های مناقشه خواسته است از به بار آوردن تلفات در میان غیرنظامیان پرهیز کنند.
به گزارش بي.بي.سي. «فرانتز راشستاین»، نماینده ارشد صلیب سرخ در کابل گفت: «ما از همه طرف های مناقشه می خواهیم، در انجام عملیات نظامی خود، همواره میان غیرنظامیان و جنگ جویان تمایز قائل شده و دائم مراقب جان غیرنظامیان باشند.»
او در گزارش خود درخواست کرده است که طرف های مناقشه «باید کلیه اقدام های احتیاطی لازم را بردارند تا تصدیق کنند که اهداف (اهدافی که به آن ها حمله می کنند) واقعا نظامی هستند و این که حملات باعث تلفات زائد در میان غیرنظامیان و خسارت به زنده گی آن ها نخواهد شد.»
این بیانیه همچنین نسبت به «آن چه گزارش می شود شمار بالای تلفات غیرنظامیان در نتیجه حملات اخیر هوایی در شرق کشور باشد» ابراز نگرانی کرد.
اين در حالي است كه بنابر قواعد بين المللي، انجام عمليات كور يا تفكيك ناپذير ممنوع بوده و انجام دهنده گان آن جانيان جنگي مي باشند ولي در افغانستان هر از چند گاهي گزارش هايي مبني بر كشتار غيرنظاميان در حملات متعدد به خصوص حملات هوايي نيروهاي خارجي ارائه مي گردد ولي هيچ واكنش جهاني به جز محكوم كردن كشتار غيرنظاميان، نسبت به اين گونه گزارش ها داده نمي شود.
در مواردي نيز كه نيروهاي خارجي و فرمانده هان اين نيروها مورد بازخواست قرار مي گيرند، دو پاسخ از پيش تعيين شده وجود دارد؛ يكي اين كه بنابر گزارش هايي كه آن ها در دست داشته اند هيچ نيروي غيرنظامي در منطقه وجود نداشته است و كساني كه در حملات آن ها كشته شده اند تنها نيروهاي شورشي بوده اند؛ و ديگري اين كه در انجام عمليات اشتباهاتي به وقوع پيوسته و آن ها خود از اين مسئله عذر مي خواهند.
با اين حال، به نظر مي رسد دوام اين گونه عمليات و كشتار غيرنظاميان به خصوص توسط نيروهاي خارجي مي تواند عواقب وخيمي را براي نيروهاي خارجي در پي داشته و حضور آن ها در افغانستان را با چالش هاي جدي مواجه نمايد.